VỀ MIỀN ĐÁ LỚN

Về Phú Điền dịp giữa hè là trải nghiệm tuyệt vời cho những ai yêu thích thiên nhiên thuần khiết. Với chúng tôi, những người bạn của nhà nông, đây luôn là những chuyến trở về ấm áp giữa cái nôi của nông nghiệp quê nhà.

Về lại Phú Điền, đứng trước đá Chữ Thập giữa bạt ngàn lúa chín, gặp lại đá Năm Tài đang mùa sen nở, chúng tôi như ở giữa cuộc tao phùng vốn ao ước bấy lâu. Tự nhiên cái tên “miền đá lớn” bật lên trong tâm thức, mặc dù mỗi ngọn núi đá đều đã có tên gọi rất lâu đời, lâu như chúng xuất hiện trên mảnh đất này và gắn bó với đời sống người dân ở vùng này từ nhiều triệu năm trước.

Núi đá Chữ Thập còn gọi là núi đá Voi, nằm ở ấp Phú Điền 5, còn đá Năm Tài nằm ở ấp Phú Điền 2 dọc theo trục Suối Mơ, từ ngày 1-7-2026 đều thuộc ấp Phú Điền mới. Theo người dân địa phương, đá giãn nở hằng năm từ 7-8cm. Sự “sinh trưởng” của đá gợi nhớ nhiều truyền thuyết cổ xưa, liên tưởng đến những khối đá linh thiêng, hùng vĩ nằm quanh địa phận thành phố Đồng Nai như: thánh địa Cát Tiên (cửa ngõ xã Đak Lua), đá Ba Chồng (xã Định Quán), mộ cổ Hàng Gòn (phường Hàng Gòn)... Như thể có bước chân bà Nữ Oa đội đá vá trời và dạy con dân Việt trồng lúa nước, làm thủy lợi… Những khối đá khổng lồ nằm giữa những khoảng không gian thoáng đãng, căng đầy sức sống thiên nhiên vừa là “điểm nhấn” rất lạ lùng, kỳ vĩ vừa tạo nên sự hội tụ tuyệt vời, hiếm có của vùng đất địa linh nhân kiệt, tươi đẹp, hài hòa.

Ở đây, quần thể đá Chữ Thập và đá Năm Tài tạo nên không gian phát triển nông nghiệp đặc biệt, giúp Phú Điền trở thành “vựa lúa” lớn nhất của Đồng Nai nhiều năm qua, có hệ thống thủy lợi điều tiết đồng bộ và đã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu giai đoạn 2020-2025. Nơi đây cũng là hình mẫu của mô hình nông nghiệp tạo nền tảng cho du lịch. Phú Điền đang được quy hoạch phát triển về du lịch sinh thái mà vùng lõi chính là quần thể đá Chữ Thập và đá Năm Tài. 2 thắng cảnh nổi tiếng này đều là những “tọa độ” du lịch sinh thái, check-in và cắm trại lý tưởng, thu hút đông du khách nhờ vẻ đẹp hoang sơ, mộc mạc của cảnh sắc làng quê. Nhất là có thể kết hợp bộ môn leo núi với các hình thức du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng “chữa lành” trong mùa lúa chín và mùa sen nở…

Điều làm nức lòng nông dân Phú Điền chính là trong quy hoạch giữ nguyên trạng đất nông nghiệp, đất thương mại - dịch vụ sẽ được “cơi nới” từ các vị trí chân núi đá, bãi bồi… và được triển khai bài bản. Cùng với tuyến cao tốc Dầu Giây - Tân Phú đang được thi công trên cánh đồng Phú Điền, cảnh quan tự nhiên vẫn được giữ nguyên, không bị phá vỡ. Các trục đường giao thông nông thôn đang được nâng cấp và chủ yếu dựa vào xã hội hóa. Nên đến Phú Điền ta vẫn thấy những đường hoa gọn gàng, xinh xắn như 5-10 năm trước dẫn vào những ngõ xóm tươi xanh, yên ả. Hai bên đường là cây trái, hoa cỏ, là lục bình, là sen, là lúa… những sản vật gắn liền với đời sống của người dân Phú Điền bấy lâu nay.

Khu vực xung quanh đá Chữ Thập và đá Năm Tài có nền tảng sản xuất nông nghiệp rất đặc sắc và vững chắc. Được dòng sông La Ngà quanh năm bồi đắp phù sa và thụ hưởng nguồn nước điều tiết ổn định từ đập thủy lợi Đồng Hiệp, nơi đây trở thành một trong những vùng thuần nông trù phú. Trong xã Phú Hòa, riêng tại ấp Phú Điền đã có diện tích đất trồng sen và lúa chiếm đến gần 1.200ha.

Thu nhập chính của người dân ở đây chủ yếu là trồng lúa (3 vụ/năm), trồng sen kết hợp nuôi thả cá và các dịch vụ nhỏ lẻ. Mô hình trồng sen lấy hạt kết hợp nuôi cá (mô hình sen - cá) đem lại lợi nhuận cao gấp đôi so với trồng lúa. Hạt sen Phú Điền có độ bùi, ngọt đặc trưng và có đầu ra tiêu thụ rất tốt; dòng nước ngọt nuôi cá ít dịch bệnh, mang lại giá trị kinh tế cao. Sen bảo vệ cá, là nơi trú ẩn cho cá mùa nắng nóng hoặc chim săn mồi; cá nuôi lại sen, cân bằng sinh học một cách tự nhiên. Mô hình xen canh sinh thái còn cho những mảng rêu đẹp như cổ tích trên mặt hồ rộng bao la. Những “thủy phủ” đến ngút tầm mắt của lục bình tạo công việc cho những người thợ thủ công có cơ hội gửi sản phẩm sang tận trời Tây…

Ở xã Phú Hòa còn có doanh nghiệp ca cao Trọng Đức đã xây dựng thành công thương hiệu “made in Vietnam” từ cây ca cao mang về từ Nam Mỹ. Đến nay, tròn 20 năm góp mặt trên thị trường Việt Nam, cây ca cao Phú Hòa cùng với chuối, mít, sầu riêng, bưởi, điều… đã mang đến cho xã một nguồn lực nông nghiệp lớn, tạo đòn bẩy phát triển kinh tế du lịch canh nông - sinh thái.

Với quan điểm phát triển nông nghiệp xanh, bền vững, ấp Phú Điền đã được lãnh đạo xã Phú Hòa tin tưởng giao cho những nhiệm vụ đột phá phát triển nông nghiệp xanh, sinh thái, tuần hoàn; kết hợp phát triển du lịch gắn với nông nghiệp; đồng thời không thể tách rời câu chuyện nâng cao chất lượng quản lý và chuyển đổi số giữa thời đại công nghiệp 4.0…

Tác giả: Mai Sơn